Tilda Sevgilim Korkma! Biz Namuslu Yaşadık – Kitap İncelemesi
Nurşen Sipahi | Elli Yıllık Bir Sevdanın Hikâyesi
“Korkma, sakın korkma! Biz namuslu bir hayat sürdürdük.”
Bir insanın, hayatının sonuna yaklaşan sevdiğine söyleyebileceği en güzel söz ne olabilir?
Seni seviyorum mu? İyi ki karşıma çıktın mı? Yoksa bir ömrü birlikte yaşamanın huzurunu taşıyan, bütün güzel günleri, acıları, mücadeleleri ve hatıraları birkaç kelimeye sığdıran bir cümle mi?
Nurşen Sipahi’nin Tilda Sevgilim Korkma! Biz Namuslu Yaşadık kitabına başladığımda beni ilk karşılayan, Yaşar Kemal’in Tilda’ya vedası oldu.
Ve daha ilk sayfalarda anladım ki bu kitap, yalnızca büyük bir aşkın değil; iki insanın birlikte kurduğu, büyüttüğü ve bütün zorluklara rağmen sahip çıktığı bir hayatın hikâyesi.
Yaşar Kemal’in Hikâyesindeki Tilda
Yaşar Kemal denildiğinde gözümün önüne hep Çukurova gelir. Uçsuz bucaksız pamuk tarlaları, Toroslar’ın heybeti, ağıtlar, türküler, yoksullukla mücadele eden insanlar ve elbette İnce Memed…
Onun sözcükleriyle tanıdığımız bu dünyanın edebiyatımızdaki yeri tartışılmaz.
Ama bir de o sözcüklerin dünyanın başka dillerinde hayat bulmasını sağlayan bir kadın var: Tilda Kemal.
Kitabı okurken kendime sık sık aynı soruyu sordum: Yaşar Kemal’i bu kadar iyi tanıdığımızı düşünürken Tilda’yı neden bu kadar az biliyoruz?
İstanbul’un çok dilli, çok kültürlü dünyasında yetişmiş, iyi eğitimli, güçlü ve kendi ayakları üzerinde durabilen bir kadın Tilda.
Yaşar Kemal ise Çukurova’nın yoksulluğundan, Anadolu’nun sözlü kültüründen, türkülerinden ve masallarından beslenen bir edebiyat insanı.
İlk bakışta birbirinden çok farklı iki hayat…
Ama bazen aşk, birbirine benzeyen iki insanın buluşması değildir. Birbirinin dünyasını merak eden, o dünyaya saygı duyan iki insanın aynı yolda yürümeye karar vermesidir.
Tarabya’da Başlayan Elli Yıllık Sevda
Yıl 1952…
İstanbul’da, Tarabya’da bir akşam sofrası. Dostlar, sohbetler, Boğaz’ın kendine özgü güzelliği…
Yaşar Kemal ile Tilda’nın yolları işte böyle bir akşamda kesişiyor.
Kim bilebilirdi ki o sofrada başlayan tanışıklık, edebiyat tarihimizin en güzel yol arkadaşlıklarından birine dönüşecek?
Nurşen Sipahi, bu karşılaşmayı anlatırken yalnızca iki insanın birbirine duyduğu ilgiyi değil, onları bir araya getiren dönemin kültürel ve düşünsel atmosferini de hissettiriyor.
Sonrasında evlilik, birlikte geçirilen yıllar, paylaşılan sofralar, dostluklar ve dünyanın farklı şehirlerine uzanan bir yaşam…
Elbette hayat onlara hep güzel günler sunmuyor.
Siyasi baskılar, yargılamalar, ayrılıklar, ekonomik sıkıntılar ve kayıplar da bu elli yıllık yolculuğun içinde.
Fakat onların hikâyesinde beni asıl etkileyen, aşkın bütün bu yaşanmışlıklar içinde yalnızca bir duygu olarak kalmaması.
Sevgi, zamanla bir dayanışmaya, ortak bir emeğe ve birbirinin hayatına sahip çıkma biçimine dönüşüyor.
Bir Yazarın Sözcüklerini Dünyaya Taşıyan Kadın
Kitabın benim için en etkileyici bölümlerinden biri Tilda’nın çevirmenlik emeğini anlatan sayfalardı.
Çünkü Tilda, Yaşar Kemal’in yalnızca eşi, sırdaşı ya da ilk okuru değil. Onun edebiyatının dünyaya açılmasında önemli rol üstlenen bir çevirmen.
İnce Memed’in İngilizceye aktarılmasıyla başlayan bu yolculuk, yıllar boyunca başka eserlerle devam ediyor.
Bir düşünsenize…
Çukurova’nın tozunu, Toroslar’ın rüzgârını, Anadolu insanının acısını ve umudunu başka bir dile taşıyorsunuz.
Üstelik bunu yaparken yalnızca sözcükleri çevirmek yetmiyor. O sözcüklerin doğduğu toprağı, kültürü, duyguyu da anlamanız gerekiyor.
Kitapta Tilda’nın kimi zaman tek bir sözcüğün karşılığını bulmak için saatlerini harcadığını okuyoruz.
İşte bu ayrıntı beni çok etkiledi.
Bir insanın sevdiği kişinin eserlerine böylesine özen göstermesi, onun dünyasını kendi dünyasının bir parçası hâline getirmesi ne kadar kıymetli…
Ama burada önemli bir ayrıntı daha var.
Tilda’nın emeğini yalnızca eşine duyduğu aşkla açıklamak ona haksızlık olur. Çünkü o, dil bilen, araştıran, düşünen, kendi mesleki birikimine ve kimliğine sahip bir kadın.
Bence Nurşen Sipahi’nin kitabını değerli kılan da tam olarak bu.
Tilda’yı büyük bir yazarın arkasında duran kadın olarak değil, kendi sesi ve emeğiyle o hayatın içinde var olan bir insan olarak tanıyoruz.
Aşkın Yanında Edebiyat, Dostluk ve Mücadele
Kitabın sayfalarında yalnızca Yaşar Kemal ile Tilda yok.
Abidin Dino, Güzin Dino, Orhan Kemal, Zülfü Livaneli ve edebiyat dünyasının başka önemli isimleri de bu hayatın farklı dönemlerine eşlik ediyor.
İstanbul’dan Paris’e, Stockholm’den Çukurova’ya uzanan yolculuklarda bir dönemin kültür ve sanat ortamını da tanıyoruz.
Dost sofraları, edebiyat sohbetleri, yayımlanan kitaplar, çeviriler, siyasi mücadeleler…
Bütün bunlar kitabı yalnızca romantik bir yaşam öyküsü olmaktan çıkarıyor.
Nurşen Sipahi’nin kaynaklara ve tanıklıklara dayanan anlatımı, zaman zaman bir biyografi, zaman zaman da edebiyat tarihinin içinde yapılan duygusal bir yolculuk hissi uyandırıyor.
Hatta şunu da söylemeliyim: Kitap her zaman aşk hikâyesinin merkezinde ilerlemiyor. Yaşar Kemal’in çocukluğuna, edebî gelişimine, eserlerinin yayımlanma serüvenine ve dönemin toplumsal olaylarına geniş yer veriliyor.
Bu yönüyle yalnızca iki insanın özel hayatını okumak isteyenler için yer yer ayrıntılı gelebilir.
Ancak bana kalırsa bu ayrıntılar, onların sevdasını içinde yaşadıkları dünyadan koparmadan anlamamızı sağlıyor.
Çünkü hiçbir aşk, yaşandığı zamandan bütünüyle bağımsız değil.
Bir Ömrün Sonunda Söylenen Sözler
Kitap, Ocak 2001’de bir hastane odasında başlıyor.
Tilda’nın son günleri…
Ve başucunda, neredeyse elli yıllık hayat arkadaşı Yaşar Kemal.
Birlikte geçirdikleri onca yılın, onca hatıranın ardından gelen o cümle:
“Korkma, sakın korkma! Biz namuslu bir hayat sürdürdük.”
Bu sözleri okuduğumda uzun uzun düşündüm.
Namuslu bir hayat sürdürmek…
Yalnızca kendin için değil, sevdiğin insanla birlikte doğru bildiğin şeylerin arkasında durabilmek. Zor günlerde birbirine sırt çevirmemek. Yıllar geçse de aynı değerleri paylaşabilmek.
Belki de bir ömrün sonunda insanın aradığı huzur tam olarak budur.
Geriye dönüp baktığında, sevdiğin insanla birlikte yaşadığın hayat için içtenlikle “İyi ki…” diyebilmek.
BaharEli’nin Kitap Yorumu: Sevmek Birlikte Emek Vermekmiş
Bazı kitaplar bize hiç bilmediğimiz hayatları anlatır. Bazılarıysa bildiğimizi sandığımız insanlara başka bir pencereden bakmamızı sağlar.
Tilda Sevgilim Korkma! Biz Namuslu Yaşadık., benim için ikinci grupta yer alıyor.
Yaşar Kemal’i zaten çok severim. Onun edebiyatına, insanı ve doğayı anlatışına her zaman hayranlık duydum.
Ama bu kitap, o büyük yazarın hayatındaki Tilda’yı daha yakından tanımamı sağladı.
Onun emeğini, sabrını, bilgisini, sevgisini ve en önemlisi kendi kimliğini…
Bir de aşk üzerine yeniden düşünmeme vesile oldu.
Gençlik yıllarındaki heyecanın zamanla başka bir şeye dönüşmesini, birlikte yaşlanmanın yalnızca yılları paylaşmak olmadığını düşündüm.
Sevdiğiniz insanın sevincine ortak olmak kolaydır belki. Ama korkularına, hayal kırıklıklarına, mücadelesine ve hayallerine de ortak olabilmek…
İşte gerçek yol arkadaşlığı biraz da burada başlıyor.
Nurşen Sipahi’nin bu kitabını Yaşar Kemal’i sevenlere, edebiyat tarihine merak duyanlara ve büyük aşkların yalnızca romantik cümlelerden ibaret olmadığını bilen herkese öneriyorum.
Çünkü bazı aşklar bir bakışla başlar, bir ömür boyunca emekle büyür.
Ve bazı vedalar, bir aşkın sonu değil, onun ne kadar derin yaşandığının en güzel anlatımı olur.
Belki de aşk, yıllar sonra birbirine bakıp “Biz güzel bir hayat yaşadık.” diyebilmektir.
Sevgiyle,
BaharEli 🤍
Kitap Künyesi
- Kitap: Tilda Sevgilim Korkma! Biz Namuslu Yaşadık.
- Alt başlık: Yaşar Kemal ile Tilda Kemal’in Elli Yıllık Sevdası
- Yazar: Nurşen Sipahi
- Yayınevi: Gece Kitaplığı
- Tür: Biyografik anlatı, edebiyat tarihi, yaşam öyküsü
- Temalar: Aşk, edebiyat, çeviri, dostluk, dayanışma, mücadele
